تفاوت بست ثابت و گردان داربست؛ کدام را کجا استفاده کنیم؟

در بست ثابت، دو فک با زاویه ثابت ۹۰ درجه به یک بدنه یکپارچه متصل‌اند. نتیجه، اتصالی صلب است که زاویه بین دو لوله را حفظ می‌کند.

در بست گردان، هر فک روی یک نیم‌بدنه جداگانه است و دو نیم‌بدنه با یک پین یا پرچ مرکزی به هم وصل‌اند؛ بنابراین دو لوله می‌توانند با هر زاویه‌ای نسبت به هم قرار بگیرند. بست گردان ایران بست تا ۳۶۰ درجه می‌چرخد.

• اتصال افقی‌های طولی به ستون‌ها در هر تراز
• اتصال لوله‌های عرضی به افقی‌ها یا ستون‌ها
• هر اتصال دیگری که دو لوله در آن عمود بر هم هستند

چون این اتصال‌ها اسکلت اصلی را می‌سازند، بست ثابت پرمصرف‌ترین بست داربست است. مدل‌های رایج آن ایران بست سبک، ایران بست ایزو، بست اینترپوز و بست فولاد غرب هستند.

• مهاربندهای مورب نما که جلوی کج‌شدن و حرکت طولی داربست را می‌گیرند
• مهاربندهای عرضی در داربست‌های مستقل
• اتصال لوله‌هایی که به هر دلیل نمی‌توانند عمود بر هم باشند، مثلاً در سطوح شیب‌دار یا دور ستون‌های گرد

مهاربند مورب ممکن است در ظاهر کم‌اهمیت به نظر برسد، اما بدون آن، داربست زیر بار جانبی و باد پایداری کافی ندارد. پس کیفیت بست گردان به اندازه بست ثابت مهم است.

بست گردان به دلیل دو نیم‌بدنه و قطعه اتصال مرکزی، معمولاً سنگین‌تر و گران‌تر از بست ثابت سبک است. وزن تقریبی بست گردان ایران بست حدود ۱٫۶۵۰ کیلوگرم است؛ در حالی که ایران بست سبک حدود ۱٫۲۵۰ کیلوگرم وزن دارد.

قیمت روز هر دو نوع را در جدول صفحه قیمت بست داربست مقایسه کنید.

در داربست نمای معمولی، بیشتر بست‌ها ثابت هستند و بست گردان فقط در محل مهاربندها مصرف می‌شود. تعداد دقیق به طرح مهاربندی بستگی دارد: برای هر مهاربند مورب، در هر نقطه‌ای که لوله مورب به ستون یا افقی وصل می‌شود، یک بست گردان لازم است.

یک مثال عددی کامل از برآورد هر دو نوع بست را در مقاله محاسبه تعداد بست و لوله داربست آورده‌ایم.